การจัดการความรู้ของสำนักงานเขตพื้นที่การจัดการศึกษา (Educational Region Knowledge Management : ERKM)  


การจัดการความรู้ของสำนักงานเขตพื้นที่การจัดการศึกษา

(Educational Region Knowledge Management : ERKM)

 

       ตามพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑ์ และวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี พ.ศ. 2546 มาตรา 11 กำหนดไว้ว่า “ส่วนราชการมีหน้าที่พัฒนาความรู้ในหน่วยราชการ เพื่อให้มีลักษณะเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้อย่างสม่ำเสมอ โดยต้องรับรู้ข้อมูล ข่าวสาร และสามารถประมวลผลความรู้ในด้านต่างๆ เพื่อนำมาประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติราชการได้อย่างถูกต้อง รวดเร็ว และเหมาะสมต่อสถานการณ์ รวมทั้งต้องส่งเสริม และพัฒนาความรู้ความสามารถ สร้างวิสัยทัศน์ และปรับเปลี่ยนทัศนคติของข้าราชการในสังกัด ให้เป็นบุคลากรที่มีประสิทธิภาพ และมีการเรียนรู้ร่วมกัน….”

                 จากพระราชบัญญัติ ดังกล่าว บ่งบอกถึงความสำคัญในการจัดการความรู้ ที่ทุกองค์กรรวมทั้งโรงเรียน ที่จะยกระดับคุณภาพงาน ตลอดจนคุณภาพการเรียนการสอน และคุณภาพการจัดการศึกษา โดยใช้ความรู้เป็นฐาน (Knowledge Base) หากโรงเรียน ครู และบุคลากรทางการศึกษาอื่นๆ ให้ความสำคัญกับการได้มาซึ่งองค์ความรู้ใหม่ๆ ที่มีอยู่แล้วในตัวของครู หรือ บุคลากร แต่ละคน หรือ จะนำมาจากแหล่งอื่น โดยวิธีการจัดการความรู้ หรือวิธีการอื่นๆ เพื่อนำมาใช้ในการจัดการเรียน การสอน หรือ บริหารการศึกษา หรือ การสนับส่งเสริมการจัดการศึกษา ก็จะช่วยให้การศึกษาของชาติเจริญรุดหน้า ตามความปรารถนาของทุกฝ่าย  สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาจึงต้องเป็นผู้นำในการจัดการความรู้ โดยเป็นต้นแบบในการจัดการความรู้ให้แก่โรงเรียนในสังกัด

                ความหมาย การจัดการความรู้ในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา 

                (ชัด บุญญา) ได้ให้ความหมายของ การจัดการความรู้ในโรงเรียน ไว้ว่า “การรวบรวม สร้าง จัดหา นำความรู้ความรู้ที่เป็นรูปธรรม (Explicit Knowledge) หรือความรู้เป็นลายลักษณ์อักษร ทฤษฎี คู่มือต่าง ๆ) และ ความรู้ที่เป็นนามธรรม (Tacit Knowledge) หรือ ความรู้ที่ไม่สามารถถ่ายทอดออกมาเป็นคำพูดหรือลายลักษณ์อักษรได้โดยง่าย เช่น ความรู้ที่แสดงออกในที่ประชุม ความรู้ที่ใช้ในการตัดสินความงาม ฝีมือช่างต่างๆ มาใช้ หรือสนับส่งเสริมให้เกิดการใช้อย่างเป็นระบบ เพื่อช่วยให้ ครู และบุคลากรในโรงเรียนสามารถเข้าถึงความรู้ เกิดความรู้ใหม่ ที่จะนำมาใช้ในการจัดการเรียนการสอน พัฒนาครู และพัฒนาโรงเรียนจนประสบความสำเร็จตามวิสัยทัศน์ หรือ เป้าหมายของโรงเรียนที่ได้กำหนดไว้”

                จากนิยามการจัดการความรู้ ดังกล่าวข้างต้น หากจะนำมาใช้ในการจัดการความรู้ในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา การจัดการความรู้ในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาจึงควรหมายถึง  “ การรวบรวม สร้าง จัดหา   นำความรู้ที่เป็นรูปธรรม (Explicit Knowledge) และ ความรู้ที่เป็นนามธรรม (Tacit Knowledge    มาใช้ หรือสนับส่งเสริมให้เกิดการใช้อย่างเป็นระบบ เพื่อช่วยให้บุคลากรที่ปฏิบัติงานในสำนักงานเขตพื้นที่ และบุคลากรของโรงเรียนในสังกัดสามารถเข้าถึงความรู้ เกิดความรู้ใหม่ ที่จะนำมาใช้ในการปฏิบัติงานในสำนักงานเขตพื้นที่ และการปฏิบัติงานและการจัดการเรียนการสอนในโรงเรียน ให้ประสบความสำเร็จตามวิสัยทัศน์ หรือ เป้าหมายใดๆ ของสำนักงานเขตพื้นที่ และของโรงเรียน”

      หลักการจัดการความรู้ในสำนักงานเขตพื้นที่

1. การดึงความรู้ หรือ ศักยภาพของบุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่ และโรงเรียนที่มีอยู่มาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ต่อสำนักงานฯ และต่อโรงเรียน

                  บุคลากรในสำนักงานเขตพื้นที่ และในโรงเรียนเป็นบุคลากรที่มีความรู้และประสบการณ์ที่ช่วยให้สำนักงานฯ และโรงเรียนดำเนินงานมาได้อย่างมีคุณภาพในระดับหนึ่งการยกระดับคุณภาพให้สูงขึ้นตามลำดับจึงต้องอาศัยผู้บริหารสำนักงานเขตพื้นที่ ที่มีวิสัยทัศน์และมีภาวะผู้นำ โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้นำในการสร้างองค์กรแห่งการเรียนรู้ หรือสำนักงานเขตพื้นที่แห่งการเรียนรู้ โรงเรียนแห่งการเรียนรู้ที่ส่งผลต่อวิสัยทัศน์ของสำนักงานเขตพื้นที่ ที่มุ่งเน้นไปยังคุณภาพของผู้เรียนเป็นสำคัญ

2. การสร้าง ใช้ รวบรวมจัดเก็บ และเผยแพร่ความรู้ระหว่างกันเป็นการสร้างความสำเร็จในการจัดการศึกษาร่วมกัน

                  การเรียนรู้ของผู้บริหารการศึกษาทุกระดับ ผู้ปฏิบัติงานทางการศึกษาทุกระดับ   ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกฝ่าย สร้างความร่วมมือ ในการสร้างความรู้ ใช้ความรู้ การรวบรวมจัดเก็บ และเผยแพร่ความรู้ เพื่อให้ทุกคนที่เกี่ยวข้องมีโอกาสเข้าถึงความรู้ นำความรู้ไปต่อยอดการปฏิบัติงานของตนเองให้มีคุณภาพยิ่งๆ ขึ้นไป ซึ่งจะนำมาซึ่งประโยชน์ และความสุขร่วมกันในสังคมอุดมปัญญา (Social Base Society) หรือจัดการให้เกิดการนำไปใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อ ตนเอง หรือ โรงเรียน เพื่อความสำเร็จในการจัดการศึกษาร่วมกัน

                 ความรู้ และองค์ความรู้ที่ได้นำมาใช้ในงานประจำ ยุทธศาสตร์ โครงการ ตลอดจนแผนการสอน    เพื่อสรุปรายงานประจำปีต่อ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในเดือนกันยายนของทุกปีองค์ความรู้  ที่นำมารายงาน ได้แก่ ความรู้ 2 กลุ่ม ดังนี้

                 2.1 ความรู้กลุ่มบทความ  ที่มีรูปแบบการเขียนที่ชัด เจน (Explicit Knowledge)  ดังนี้

                       1) ความรู้ในการปฏิบัติงาน (Working Knowledge)

                       2) กระบวนการ / วิธีการปฏิบัติ ที่เป็นเลิศ (Best Practice)

                      3) สรุปสาระสำคัญจากหนังสือที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงาน  (Book Brief)

                  2.2 กลุ่มความรู้กระดานข่าว

                       ความรู้กลุ่มนี้ไม่มีแบบฟอร์ม เป็นความรู้จากการแลกเปลี่ยนเรียนรู้(Tacit Knowledge) ผ่านเว็บไซต์ หรือ จากการ ใช้ blog เช่น

                      1) ความรู้ที่เกิดจากการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (Knowledge Sharing Board)

                      2) ความรู้จากการสอบถามผู้เชี่ยวชาญ (Ask an Expert)

การจัดการความรู้ในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ทำได้หลายรูปแบบดังนี้

          1. การจัดการความรู้ด้วยกิจกรรม  หรือ วิธีการที่หลากหลาย ภายในสำนักงานโดยผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่ เช่น 

               1) การหมุนงาน หรือหน้าที่ความรับผิดชอบ ของบุคลากรอย่างเหมาะสม

               2) จัดระบบพี่เลี้ยง

               3) จัดทีมงานข้ามสายงาน

               4) จัดสัมมนาเรื่องความรู้ต่างๆ (Knowledge Forum)

               5) จัดให้มีกิจกรรม Expert Interview

               6) จัดให้มีกิจกรรม Focus Group

               7) จัดให้มีกิจกรรม Story Telling

               8) จัดให้มีกิจกรรม  Suggestion System

               9) ประชุมทบทวนก่อนการดำเนินงานสำคัญ (Before Action Review)

             10) ประชุมประเมินผลการดำเนินงานสำคัญ (After Action Review)

             11) ประชุม เสนอผลงานประจำปีของหน่วยงานย่อยในสังกัด

             12) ประชุมเสนอผลงานประจำปี ของโรงเรียน

         2.  จัดกิจกรรมสนับสนุนส่งเสริมให้หน่วยงานย่อย ในสำนักงานเขตพื้นทีและโรงเรียนจัดการความรู้ อย่างต่อเนื่อง 

         3.  กำกับติดตามการใช้ การจัดการความรู้ของหน่วยงานย่อยในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา และโรงเรียน

         4.  จัดกิจกรรมยกย่อง ประกาศเกียรติคุณ พิจารณาให้โบนัสประจำปีโดยส่วนหนึ่งพิจารณาจากประสิทธิภาพ ประสิทธิผลของการจัดการความรู้

         5.  วัดและประเมินผลความสำเร็จ เพื่อปรับปรุงการใช้การจัดการความรู้

 

 

 

 

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 3

 
    เอกสารไฟล์แนบที่ 1
 
อำนวยการ
กลุ่มอำนวยการ
16  เมษายน  2562
 
 
ชื่อ - สกุล : 
ความคิดเห็น : 
เบอร์โทรศัพท์ :